Preek

Verkondiging in De Nieuwe Augustinus

                      zeventiende zondag door het jaar, 26 juli 2020[1]

 

 

Salomo is geen realpolitiker. Hij vraagt immers niet om een lang leven, rijkdom of de dood van zijn vijanden, maar om een opmerkzame geeft, om inzicht om recht te kunnen spreken, wijsheid. Een uitzonderlijke vorst derhalve, die niet uit is op zoveel mogelijk rijkdom, financieel voordeel voor zijn eigen volk. Wij horen wel anders. Wij horen van leiders van zeer rijk geworden landen die niettemin vooral strijden voor eigenbelang.

 

In de eerste weken van de corona-crisis voltrok zich een wonderlijk verschijnsel. Wij waren allen min of meer opgesloten in onze huizen. Velen keken om zich heen, maakten de balans op, innerlijk en uiterlijk. Velen gingen met zichzelf aan de slag. Waar ben ik mee bezig, wat is werkelijk belangrijk voor mij: mijn partner, mijn gezin, vriendschappen, mijn ouders, mijn bezit, mijn carrière? Een innerlijke overweging en afweging. Waar leef ik voor; wat moet ik behouden, beschermen, koesteren en wát kan weg? Wat innerlijk gebeurde kon je ook uiterlijk waarnemen: veel mensen gingen opruimen. Ballast, spullen, jaren in kasten, bergingen en op zolders bewaard werden aan de straat gezet. We gingen terug naar de kern. We werkten aan een opgeruimd huis en een geordende ziel.

 

Zo te leven, overwegend, afwegend noemt de bijbel ‘wijsheid’.

“Wat verlang jij nu eigelijk, Salomo; wat wil je dat Ik je geef?”

De Heer is heel bescheiden, Hij dringt Zich niet op aan de jongeman, de jonge koning. Zoals Jezus het later ook zal doen. Hij gaat niemand plompverloren overladen met zijn besluiten, zijn plannen, zijn genezing, met het geloof. Nee, de eerste vraag is altijd: ‘Wat verlang je; wat wil je dat Ik voor jou doe?’

Daar kunnen wij, de kerkgemeenschap van leren. Wij moeten niet als allesweters en betweters ons geloof opleggen. Eerst kun je respectvol vragen: ‘wat is jouw verlangen, waar wil je voor leven, waar wil je voor gaan?’

 

Wat blijkt? Salomo is geen realpolitiker. Hij vraagt immers niet om een lang leven, rijkdom of de dood van zijn vijanden, maar om een opmerkzame geeft, om inzicht om recht te kunnen spreken, wijsheid. Een uitzonderlijke vorst derhalve, die niet uit is op zoveel mogelijk rijkdom, financieel voordeel voor zijn eigen volk. Wij horen wel anders. Wij horen van leiders van zeer rijk geworden landen die niettemin vooral strijden voor eigenbelang.

 

Salomo is volgens de bijbel een ideale koning. Hij kende zijn grenzen: ‘ik ben maar een jonge man die nog niet weet wat ik doen of laten moet’. Hij voelt zich nog onzeker. Wat een geluk dat hij zijn jeugdige onervarenheid niet compenseert door stoerdoenerij. Nee, hij bidt om wijsheid, om opmerkzaamheid. In de bijbel is Salomo het voorbeeld van de ware koning en gelovige. Iemand die geen grote, harde woorden uitkraamt, met vertoon van rollende spierballen en militaire macht, maar iemand die stuurt en bestuurt met verstand en hart. Hij verdeelt zijn volk niet om er zelf beter van te worden. Hij zoekt niet zichzelf maar de waarheid, de vrede, de gerechtigheid. Dat zijn pas echte rijkdommen.

 

Jezus vergelijkt ze met een schat, verborgen in de akker, de mooiste parel. Om die op te graven, om die te verwerven moet je alles verkopen, alles opzij zetten. Die diepste rijkdom van het leven kun je alleen vinden, vertelt Jezus in deze gelijkenissen, de laatste uit zijn grote toespraak, als je alle bijzaken overboord kiepert. En terugkeert naar de kern. Alles wat je alleen maar als ballast met je meesleept, maar waarvan je hart niet meer sneller gaat kloppen, kan aan de straat. Dat gold voor ons allen in tijden van lockdown, dat geldt ook voor onze kerk en ons geloof. Jezus daagt ons uit al onze energie te steken in het verwerven en vinden van de schat, verborgen in de akker van ons leven. Met niets minder zullen we ons tevreden stellen: de schat die Jezus Zelf is, die verborgen, begraven is in de akker van de wereld en die is opgestaan, wil opstaan in u en mij, in onze levens, in onze kerk. De kerk moet niet bekend staan als een museum dat schatten uit een vervlogen verleden in vitrines bewaart angstvallig, zuchtend onder enorme verzekeringspremies, maar een gemeenschap van schatgravers op zoek naar wat werkelijk blijvende waarde heeft: de bevrijding, de vreugde, de waardigheid, de liefde die Jezus brengt aan het leven van iedere mens. Mogen we al onze energie besteden aan het vinden van die schat, die kostbaarste parel van een Mens: Jezus onze Heer. Amen.      

 

pastoor Nico van der Peet

 

---------------------------------------------------------

[1] 1 Koningen 3, 5. 7-12; Romeinenbrief 8, 28-30; Matteüs 13, 44-52

Afbeelding:  Konrad Witz, Salomo en de koningin van Seba